Jętki (łac. Ephemeroptera)

Entomologia » Jętki (łac. Ephemeroptera)

  • Female Ephemera guttulata
    Female Ephemera guttulata
  • Baetis
    Baetis
  • Female Baetis tricaudatus
    Female Baetis tricaudatus

Jętki to piękne i często imitowane przez muszkarzy owady, których długość wynosi od około 3 do 40mm. W Polsce występuje około 120 gatunków.

 

Jętki składają jaja:

- w czasie lotu samica dotykając powierzchnię wody końcem odwłoka uwalnia jaja niewielkimi partiami

- uwalniając w powietrzu wszystkie jaja

- wykorzystując wystający przedmiot, reszta jak w pierwszym przypadku

- samica wchodzi do wody i składa jaja na dnie

- samica siada na wodzie i uwalnia jaja

 

Larwy wylęgają się po kilku dniach lub po długiej przerwie (w następnym roku). W okresie wzrostu linieją, wtedy też są jaśniejsze lekko przeźroczyste. Natomiast u wyrośniętych larw (zwanych nimfami) wyraźnie widoczne są zalążki skrzydełek.

 

Przeobrażenie następuje na kilka sposobów:

- nimfa podpływa do powierzchni i poprzez szczelinę w skórce subimago wychodzi na powierzchnię (większość jętek)

- nimfa wychodzi z wody wykorzystując do tego kamień czy inny wystający przedmiot i na lądzie zrzuca wylinkę

oraz subimago opuszcza wylinkę larwalną pod wodą, unosi się do powierzchni i wychodzi na ląd wykorzystując do tego wystający przedmiot.

 

Czas życia subimages, czyli okres przeobrażenia w imago bywa różny w zależności od rodziny, ale jest to zwykle około 24-36 godzin. Czas ten jest dodatkowo uzależniony od warunków atmosferycznych (temperatura, wilgotność) i może być różny.

 

Główne rodziny:

  • Baetidae

  • Caenidae (znikome znaczenie dla ryb łososiowatych w Polsce)

  • Ephemerellidae

  • Ephemeridae

  • Heptageniidae

  • Leptophlebiidae

  • Oligoneuriidae

 

źródło Co zjada pstrąg?, aut. Stanisław Cios

opracowanie Krystian Niemy

umieszczone za zgodą autora